محمد جعفر بن محمد حسين نائينى

مقدمه 20

جامع جعفرى ( فارسى )

توجه داده شود . 1 - ضبط اصطلاح ارباب حرف و اصناف يزد در دو دستهء متمايز ( صفحات 338 و 339 ) و نيز صاحبان مناصب و مقامات حكومتى ( ص 581 ) و ( ص 587 ) . 2 - به دست آمدن مفاهيم بعضى از اصطلاحات مربوط به ديوان و حكومت ، از قبيل آن‌كه منشيگرى و دبيرى ( ترسل ) در دستگاه حكام دو شغل مستقل از يكديگر بوده و در كار آنها تفاوتها وجود داشته است ( ص 478 ) « 1 » . اين اثر ذكر مفيدى دارد از اقسام وجوه دريافتى مانند وجوه حلقهء ابريشم ، وجوه ابوابى ، وجوه گمرك ، وجوه لاكىپرى ، وجوه دلالى ، وجوه سوق الدواب ، وجوه لرود ، وجوه دقاقى و صباغى و شله و قصارى . . ( ص 583 - 586 ) . 3 - ضبط نحوهء اجراى اصول حكومتى در ولايات كه از عين دستور العمل شاهزاده محمد ولى ميرزا عايد مىشود . نظير اين دستور العمل در مراجع ديگر ديده نشده است . ( ص 591 ) . 4 - وجود چند اصطلاح خاص يزد مانند « آب ميان كردن » ، كارفرما ، پوكه ، جزّه و غيره كه در فهرست لغات انتهاى كتاب احصاء شده است . اين نوع لغات معمولا در فرهنگها ديده نمىشود . 5 - وجود اصطلاحاتى نادر از قبيل « كاسه‌هاى آفتاب و مهتاب » ( ص 443 ) كه از وسايل جنگ بوده ، يا « طهرانى » كه قسمتى از خانه بوده ( ص 356 ) و من در متون ديگر نديده‌ام .

--> ( 1 ) - مىنويسد كه ميرزا مهدى عامرى مشرب از كتاب دفترخانهء نادر شاه به خدمت انشاء درآمد و ميرزا امين كرمانى كفيل مهم ترسل گشت ( ص 488 )